Дэлхийн сансрын салбарт шинэ өрсөлдөөн эрчимжиж, сар болон гүн сансрын судалгаа 21 дүгээр зууны стратегийн шинэ талбар болж байна. Шинжээчдийн үзэж буйгаар өнөөгийн “шинэ сансрын өрсөлдөөн” нь зөвхөн шинжлэх ухааны судалгаа бус, геополитик, технологи, эдийн засгийн нөлөөний шинэ өрсөлдөөн болж хувирчээ.
Сүүлийн үед NASA-гийн Artemis Program хөтөлбөрийн ахиц болон БНХАУ-ын сарны хөтөлбөрийн өргөжилт энэ өрсөлдөөнийг шинэ шатанд гаргасан гэж ажиглагчид дүгнэж байна. Artemis II түүхэн нислэгийн дараа АНУ урт хугацааны сарны бааз байгуулах зорилгоо улам идэвхжүүлсэн бол Хятад 2030 он гэхэд саран дээр хүн буулгах зорилтоо урагшлуулж буй талаар мэдээлэгдэж байна. ()
Шинэ өрсөлдөөн зөвхөн улс орнуудын хооронд бус хувийн хэвшлийн түвшинд ч хүчтэй өрнөж байна. SpaceX, Blue Origin зэрэг компаниуд сансрын тээвэр, сарны буулт, цаашлаад сансрын эдийн засгийг хөгжүүлэх чиглэлээр өрсөлдөж байгаа нь “төр-хувийн хэвшлийн хамтарсан сансрын эрин”-ийг тодорхойлж байна. ()
Мэргэжилтнүүдийн үзэж буйгаар энэ өрсөлдөөний төвд сарны нөөц, технологийн давуу тал, ирээдүйн сансрын дэд бүтэц бий болгох асуудал байна. Усны мөс, түлш үйлдвэрлэл, сарны бааз, цаашлаад Ангараг руу хүрэх бэлтгэл зэрэг нь өрсөлдөөний стратегийн гол чиглэл болжээ.
Үүний зэрэгцээ Artemis Accords-д нэгдсэн орнуудын тоо өсөж, сансрын хамтын ажиллагаа ч шинэ агуулгатай өргөжиж байна. Гэвч ажиглагчид үүнийг хамтын ажиллагаа болон геополитикийн өрсөлдөөн зэрэгцэн оршиж буй шинэ бодит байдал гэж тодорхойлж байна. ()
Шинэ сансрын өрсөлдөөн нь 1960-аад оны “Space Race”-аас ялгаатай нь зөвхөн туг хатгах тухай бус, сар болон ойрын сансарт тогтвортой оршихуй тогтоох тухай өрсөлдөөн болж хувирчээ.
Ийнхүү сар руу чиглэсэн шинэ өрсөлдөөн нь шинжлэх ухааны том нээлтүүдээс гадна дэлхийн хүчний харьцаа, ирээдүйн эдийн засгийн шинэ фронтыг тодорхойлох стратегийн асуудал болоод байна.
