Сүүлийн жилүүдэд залуус үндсэн ажлынхаа хажуугаар нэмэлт орлого олох “side hustle” буюу хажуу бизнес эрхлэх хандлага эрчимтэй нэмэгдэж байна. Технологийн хөгжил, цахим платформуудын хүртээмж сайжирснаар 18–35 насныхан уламжлалт хөдөлмөр эрхлэлтийн хэлбэрээс гадна уян хатан, бие даасан орлогын эх үүсвэрийг эрэлхийлэх болсон нь энэ чиг хандлагыг тодорхойлж байна.
Олон улсын хөдөлмөрийн зах зээлийн судалгаагаар залуусын дунд давхар орлоготой байх сонирхол нэмэгдэж, ялангуяа фриланс ажил, цахим худалдаа, контент бүтээл зэрэг салбарууд хурдацтай тэлж буйг онцолжээ. Үүнд нийгмийн сүлжээ, онлайн төлбөрийн систем, хүргэлтийн үйлчилгээ зэрэг дэд бүтцийн хөгжил чухал нөлөө үзүүлж байна.
Хамгийн түгээмэл хажуу орлогын хэлбэрт:
Онлайн худалдаа (гараар хийсэн бүтээгдэхүүн, хувцас, аксессуар)
Контент бүтээл (TikTok, YouTube, Facebook)
Фриланс үйлчилгээ (дизайн, орчуулга, видео монтаж)
Онлайн сургалт, зөвлөгөө зэрэг багтаж байна.
Эдийн засгийн тодорхой бус байдал, амьжиргааны өртгийн өсөлт нь залуусыг орлогын эх үүсвэрээ төрөлжүүлэхэд түлхэц болж байгаа бол нөгөө талаас өөрийн сонирхол, ур чадварыг бизнес болгох боломжийг нээж байна. Зарим тохиолдолд хожуу орлого нь үндсэн орлогоос давж, бүрэн хэмжээний бизнес болон хөгжих жишээ ч нэмэгдэж байна.
Гэсэн хэдий ч мэргэжилтнүүд цагийн зохицуулалт, тогтвортой орлогын баталгаа, татварын зохицуулалт зэрэг асуудалд анхаарах шаардлагатайг зөвлөж байна. Хэт ачаалал нь сэтгэл зүйн дарамт үүсгэх эрсдэлтэй тул ажил, амьдралын тэнцвэрийг хадгалах нь чухал гэдгийг онцолж байна.
Ийнхүү “side hustle” нь зөвхөн түр зуурын нэмэлт орлого бус, залуусын хөдөлмөр эрхлэлтийн шинэ хэв маяг болж, эдийн засгийн оролцоог нэмэгдүүлэх чухал хүчин зүйл болон төлөвшиж байна.
